Column
Oude software naar de maan
Onderkop
door Chris Verhoef, beeld YouTube
Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en wetenschappelijk adviseur voor overheid en bedrijfsleven.
Europa probeert al sinds 2016 oude software uit te bannen. Alles dat 15 jaar of ouder is moet weg.
Dat heet het 'no legacy principle’. Het is er nog niet doorheen en dat is maar goed ook want met oude software ga je naar de maan – letterlijk; niet met nieuwe.
De maanmissie met de Artemis II is mogelijk gemaakt door cFS, NASA'score Flight System. Dat is een open-source software product line waar sinds jaar en dag de ene na de andere missie mee mogelijk is gemaakt. Daarnaast ook veel satellieten.
Kortom, cFS is een super belangrijke schakel voor alles en iedereen in de ruimtevaart. NASA heeft door hier leiderschap op te nemen de standaard gezet, voor iedereen, en open. Maar dat zal niet eeuwig zo blijven.
Bij de VU hebben we ons ook met het cFS bezig gehouden, al weer 15 jaar geleden, toen het cFS ook al operationeel was. In die tijd werd ook getest of het cFS veilig genoeg was voor het meenemen van mensen op missie. Dat is dan nu een feit met de Artemis II.
De NASA loopt net als hier met Europa no legacy aan tegen het probleem dat de politiek ook daar niet begrijpt dat indrukwekkende ruimtevaartuigen ten spijt, het de onzichtbare, onmerkbare, en reeds gewichtsloze decennia oude software is die het onderscheid maakt tussen wel of geen space mission.
De onzichtbare, onmerkbare, en reeds gewichtsloze decennia oude software maakt het onderscheid tussen wel of geen space mission.
NASA worstelt, ondanks haar leiderschapspositie, nog steeds met het probleem dat politici en bestuurders het als een kostenpost zien, en niet als de voornaamste enabler. Het is letterlijk mission-critical. De goede kant dat de politiek het niet begrijpt is er ook voor Europa: Gilles de la Trumpette heeft de NASA nog niet bereikt.
Momenteel wordt hard gewerkt aan de informatiebeveiliging van ruimtemissies met een gerelateerd systeem Aerlock dat wordt geïntegreerd in cFS; tevens geschikt voor het beschermen van satellieten. De enorme voordelen van communicatie en observaties vanuit de ruimte spreken boekdelen in het huidige geo-politieke klimaat. Als je dat via hacks kunt torpederen, zijn daders vrijwel niet te achterhalen in zo'n hybride operatie.
Voor ons, Europa, de taak om hier echt op in te spelen, en er desnoods een eigen aftakking van te maken. Het is tenslotte open source, nog wel. Want met nieuwe software gaan we in de ruimte zeker naar de maan. Softwaredefecten worden snel mission failures.

Prof. dr Chris Verhoef is hoogleraar informatica aan de Vrije Universiteit in Amsterdam en wetenschappelijk adviseur voor overheid en bedrijfsleven.
